Kącik wiedzy...

Klasy ochronności urządzeń elektrycznych

Klasa ochronności to umowne oznaczenie cech budowy urządzenia elektrycznego, określające środki, za pomocą których jest realizowana dodatkowa ochrona przeciwporażeniowa. Wyróżniamy cztery klasy ochronności: 0, I, II i III. Po prawej stronie pokazano symbole, jakimi powinny być oznakowane urządzenia w danej klasie ochronności, a poniżej objaśnienia.

Klasa 0 – urządzenia zapewniają jedynie ochronę podstawową i nie są przystosowane do objęcia ochroną dodatkową (przy uszkodzeniu). Nie posiadają zacisku ochronnego. Jeżeli są wyposażone w przewód ruchomy, to powinien on być zakończony wtyczką bez styku ochronnego. Urządzenia tej klasy mogą pracować w miejscach, w których jako ochronę przy uszkodzeniu zastosowano izolowanie stanowiska lub separację elektryczną obejmującą tylko jedno urządzenie lub kiedy zostaną zainstalowane w miejscach, w których nie ma części jednocześnie dostępnych (nie jest możliwy jednoczesny kontakt człowieka z urządzeniem i potencjałem ziemi) Urządzenia tej klasy to np. niektóre oprawy oświetleniowe.

 brak

oznaczenia

Klasa I – urządzenia zapewniają ochronę podstawową oraz ich części przewodzące dostępne połączone są z przewodem ochronnym poprzez zacisk ochronny. Urządzenia ruchome mają wtyczkę ze stykiem ochronnym, połączonym – za pomocą żyły ochronnej w przewodzie ruchomym – z zaciskiem ochronnym urządzenia. Urządzenia tej klasy mogą mieć niektóre części izolowane izolacją podwójną lub wzmocnioną oraz części zasilane napięciem bardzo niskim.  I-klasa-ochronnosci-symbol
Klasa II – urządzenia II klasy ochronności to urządzenia, w których części czynne izolowane są za pomocą izolacji podwójnej lub wzmocnionej. Nie posiadają one zacisku ochronnego. Urządzenia ruchome mają wtyczkę bez styku ochronnego. II-klasa-ochronnosci-symbol
Klasa III – urządzenia, w których ochrona przeciwporażeniowa jest zapewniona przez zastosowanie niskiego lub bardzo niskiego napięcia zasilania, nieprzekraczającego napięcia bezpiecznego w danych warunkach. III-klasa-ochronnosci-symbol

 

Zastosowanie określonej klasy ochronności w urządzeniu wymaga doboru i odpowiedniej koordynacji środków ochrony przeciwporażeniowej w instalacji. 

 

Część czynna - przewód lub przewodząca część urządzenia elektrycznego, która w warunkach pracy może być pod napięciem. Do części czynnych zalicza się przewód neutralny N.

Część przewodząca dostępna – część przewodząca urządzenia, którą można dotknąć, nie będąca pod napięciem w normalnych warunkach pracy i która może znaleźć się pod napięciem w przypadku uszkodzenia (np. metalowa obudowa)

Część przewodząca obca - część przewodząca nie stanowiąca elementu urządzenia lub instalacji. Np. metalowe konstrukcje, metalowe rury gazowe, metalowe rury wodne.

Części jednocześnie dostępne - przewody lub elementy przewodzące, które mogą być jednocześnie dotknięte przez człowieka. Mogą to być części czynne, części przewodzące dostępne, części przewodzące obce, przewody ochronne i uziomy.

Dotyk bezpośredni - dotknięcie przez człowieka lub zwierzę części czynnych.

Dotyk pośredni - dotknięcie przez człowieka lub zwierzę części przewodzących dostępnych, które znalazły się pod napięciem w wyniku uszkodzenia izolacji.

Ochrona podstawowaochrona przeciwporażeniowa przed dotykiem bezpośrednim - zespół środków technicznych chroniących człowieka i zwierzę przed zetknięciem się z częściami czynnymi oraz przed pojawieniem się napięcia na częściach przewodzących dostępnych tj. izolacja podstawowa, obudowa, przeszkody (ogrodzenia), uniemożliwienie dostępu (np. umieszczenie części czynnych poza zasięgiem ręki).

Ochrona dodatkowa - ochrona przy uszkodzeniu/zakłóceniu - zespół środków technicznych chroniących człowieka i zwierzę przed skutkami zetknięcia się z częściami dostępnymi przewodzącymi i obcymi po uszkodzeniu ochrony podstawowej